Dr.Kpt.Plt. M. Melih BAŞDEMİR

Dr.Kpt.Plt. M. Melih BAŞDEMİR

Pilotaj ve CRM

Assertiveness: Israrcı Kararlılık!

30 Temmuz 2020 - 22:53

Uçuş operasyonlarının vazgeçilmezi olan bilgi ve muhakeme yeteneğini durumsal farkındalıkla birleştiren assertiveness, kişinin kendinden emin bir şekilde ısrar ederek fikrini ifade edebilme ve aynı zamanda bu düşüncesini savunma kabiliyetidir.

Diğer bir ifadeyle; 
Assertiveness amaca ulaşma ve fikirleri kanıtlarla ifade etme faaliyeti olarak, insanın düşüncelerini karşı tarafı kırmadan, kavga etmeden ve boyun eğmeden bilinçli bir biçimde ifade etme biçimidir. 

Assertiveness;
İletişim becerilerini kullanarak öğrenilebilir bir kabiliyettir. Bu yeteneğin içinde, kişinin kendine olan özgüveni, bilgisi, ikna yeteneği, karşı tarafa saygı duyması ve işbirliği sağlama özelliği bulunmaktadır.

Sadece havacılık sektöründe değil aynı zamanda diğer sektörlerdeki iletişim becerilerinin kullanılmasında önemli bir yer tutan assertiveness konusu, 20. yy’ın ikinci yarısından itibaren kişisel gelişim uzmanları tarafından ele alınmaya başlanmış ve öğrenilebilir bir insan özelliği olarak lanse edilmiştir.

Assertiveness eğitimi ise; 
Öncelikle ticari hava yolları çalışanlarına yönelik olarak 1960lı yıllarda uçuşun her safhasında uçuş ekipleri içindeki iletişim becerilerinin ve etkileşimin iyileştirilmesi amacına yönelik olarak başlatılmıştır. Bu eğitimler içinde ortaya konulan temel konu ise assertiveness’ın stres ve kaygı yönetimi ile olan ilişkisi olmuştur. Çünkü, bir kişinin hem assertive hem de stresli ve kaygılı olması beklenmeyen bir durumdur, bundan dolayı da assertive olmak kaygıyı azaltarak stresi önler ve devamında durumsal farkındalığı (SA) artırır.

Assertiveness özellikle pilotlarda olması gereken vazgeçilmez bir yetenektir. Kaptan pilot eğitimlerinde yeterince assertive olamayan kaptan adaylarının Sorumlu Kaptan Pilot (SKP) olmaları mümkün değildir. II. Pilotlar için de önemli bir yetenek olmasına rağmen belli bir seviyede assertive olan II. Pilotlar, diğer CRM yeteneklerinde olduğu gibi, assertiveness seviyelerini istenen seviyeye çıkarmak için gerekli süreye ve eğitim imkanlarına sahip olacaklardır. 

Assertiveness eğitimlerinde kaptanlara;
- Ekibi hakkında yeterli bir duyarlılığa sahip olmaları,
- Assertive olmakla olmamak arasındaki farkı bilmeleri,
- Assertiveness ile saldırgan olma arasındaki çizgiyi belirlemeleri amaçlanır.

Bir iletişim biçimi ve yöntemi olarak ele alınan assertiveness, içinde saldırganlık ya da teslimiyetçilik gibi iki sivri ucu barındırmaktadır.

Bundan dolayı; 
Türkçe’ye ısrarcı kararlılık (IK) olarak çevrilebilen assertiveness, bilgiyi (knowledge) yetenekli olmayı (proficiency) ve doğru bildiğini uygulamayı (determination) barındırır. Bu üç unsurdan biri kişide eksikse kişinin IK olması beklenemez. Bu özelliklere sahip olmayan kişiler genelde teslimiyetçi bir yol benimserler, bildiklerini tam olarak ifade edemedikleri ya da kendinden emin bir tavır sergileyemedikleri için iletişimde yer yer karşı taraftanın saldırgan tutumlarına boyun eğmek zorunda kalırlar.

Teslimiyetçi kişilikte olanlar; 
Karşı tarafla bir anlaşmazlık olmaması uğruna kesin bir şekilde bildiklerinden emin olsa bile bilgisini savunmaz ve uçuş emniyetini tehlikeye atar, bu durum aynı zamanda airmanship, (uçuculuk niteliğine) de uymayan bir durumdur.

Burada yapılması gereken;
İletişimde karşıdaki insan nasıl davranırsa davransın kişinin kendine güvenmesi ve emin olarak bildiğini ifade etmesidir. Assertive olan kişiler, kendi fikirlerini CRM’i bozmadan karşı tarafa ikna edici bir şekilde aktarabilenlerdir. 

Assertive iletişim;
Aynı zamanda, uçuş ekibi içinde gerekli olan saygı sınırlarını koruyabilme yeteneğidir. Burada esas olan, uçuş emniyeti için gerekenleri yerine getirmek ve ekip içinde işbirliğini arttırıcı bir takım çalışması yaratabilmektir. Assertive iletişim, diğer bir ifadeyle, kişiler arasındaki üstünlük mücadelesine değil, işin doğru bir şekilde yapılmasına odaklanır. 

Assertive kişilerin özellikleri ise;
- Duygu ve düşüncelerini serbest bir şekilde ifade edebilirler,
- Diğer kişilerle rahat bir şekilde iletişim başlatıp bunu devam ettirebilirler,
- Haklarını bilirler,
- Öfke kontrolünde başarılıdırlar, ancak bu duygularını bastırırlar anlamına gelmemelidir, burada anlaşılması gereken: öfkelerini kontrol ederek mantıklı bir şekilde fikirlerini ifade ederler şeklinde olmalıdır.
- Assertive kişiler, iletişimde diğerleriyle orta yol bulma amacında olurlar, her zaman kendi istekleri olması konusunda ısrar etmezler, doğru olanın yapılmasına uğraşırlar, genelikle kendileriyle barışıktırlar. 

Özellikle kokpit ortamında assertiveness önemli bir yer tutar;
Doğası gereği uygulama bakımından içinde tehlikeler barındaran, bu yeteneğin nasıl uygulanacağı önemli bir yer tutmaktadır, örnek olarak normal bir uçuş operasyonunda görevini SOP’ye göre uçuş emniyeti içinde uygulayan bir PF’e karşı sabırsızlık ya da öne çıkma isteğinden dolayı gereksiz yapılan müdahaleler assertiveness içinde düşünülemez, öte yandan benzer bir operasyonda görevini yapmayan bir PF’e karşı saygı, boşvermişlik ya da yılgınlıktan dolayı hiç müdahalele etmeme ise assertiveness eksikliğini göstermektedir. Bunu şirket içinde olması gerektiği gibi uygulamak için şirket manuellerinde ve eğitimlerinde mutlaka assertiveness bilincini yerleştirecek şekilde düzenlemek gerekmektedir.

Özet olarak; 
Assertiveness hem havacılık sektöründe bir zorunluluk, hem de uçuş ekiplerinin iletişim becerilerinin gelişmesinde bulunması gereken önemli bir yetenektir. Ancak burada, uçucuların görev ve sorumluluklarına gereksiz müdahalelere imkan vermeme ve gerektiğinde ekip içinde fikirlerini ifade edecek şekilde bir davranış şekli geliştirmek ihtiyacı bulunmaktadır. Bu tür davranışları geliştirmek için rasgele yöntemler değil, SOP’lerde açık bir şekilde belirlenmiş yöntemler kullanılmalıdır.

Çünkü;
Assertiveness uçuşun emniyetli bir şekilde yürütülmesi için gerekli ve vazgeçilmez bir iletişim becerisidir.

Sevgilerimle, 
Dr.Kpt.Plt. M. Melih Başdemir

 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum